ร่างพระราชบัญญัติการให้สิทธิประโยชน์ในรูปแบบเครดิตภาษีที่ขอคืนได้เป็นเงินสด ได้เผยแพร่บนเว็บไซต์ของกรมสรรพากร และกรมสรรพากรได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างดังกล่าวจากประชาชนอย่างกว้างขวาง สิ่งที่น่าสนใจอย่างยิ่งคือ ระยะเวลาการรับฟังความคิดเห็นมีเพียง 5 วัน ตั้งแต่วันที่ 6 ถึงวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) กล่าวคือ สั้นเป็นอย่างยิ่ง ผู้เขียนเห็นว่า ข้อเท็จจริงนี้สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่าหน่วยงานผู้รับผิดชอบเร่งรีบในการตรากฎหมาย QRTC เพียงใด
สำนักงานของเราได้ยื่นความคิดเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อตอบรับการรับฟังความคิดเห็นดังกล่าวด้วย
ในเรื่องความเร่งด่วนนั้น กรมสรรพากรเองได้ระบุไว้ในประกาศว่า ร่างพระราชบัญญัตินี้ “มีความจำเป็นเร่งด่วนหากไม่ดำเนินการโดยเร็วอาจมีผลต่อความเชื่อมั่นในการลงทุนในประเทศไทยอันส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศได้” สำหรับกลุ่มนิติบุคคลข้ามชาติที่มีขนาดเกินเกณฑ์ของการจัดเก็บภาษีขั้นต่ำระดับโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกิจการที่ได้รับสิทธิประโยชน์ยกเว้นภาษีจาก BOI หรือกิจการที่กำลังพิจารณาลงทุนโดยตรงในประเทศไทย มาตรการ QRTC นี้ย่อมเป็นประเด็นเร่งด่วนอย่างไม่ต้องสงสัย
กรอบหลักของร่างพระราชบัญญัตินี้ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากเนื้อหาที่กรมสรรพากรได้เปิดรับฟังความคิดเห็นตั้งแต่วันที่ 6 ตุลาคม โดยยังคงเหมือนเดิมในประเด็นที่ให้กรมสรรพากรเป็นผู้รับผิดชอบ และในประเด็นที่แหล่งเงินสำหรับ QRTC ไม่ได้สร้างภาระใหม่ให้แก่ผู้เสียภาษี แต่กำหนดไว้ไม่เกินร้อยละ 1 ของภาษีเงินได้นิติบุคคลที่จัดเก็บได้ภายหลังหักภาษีเงินได้ที่ชำระล่วงหน้าผ่านแบบยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.53) (กล่าวคือ ในทางเนื้อหาได้แก่ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ชำระตามแบบแสดงรายการภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.51) และแบบแสดงรายการภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.50))
อย่างไรก็ดี มีบางประเด็นที่ถอยหลังลง ได้แก่ (1) ถ้อยคำ “ที่เป็นไปตามเกณฑ์” ถูกตัดออกจากชื่อกฎหมายและบทนิยาม (2) ถ้อยคำ “ค่าใช้จ่ายหรือกิจกรรมที่สามารถนำมาขอรับสิทธิประโยชน์” หายไปจากเรื่องที่ให้กำหนดในพระราชกฤษฎีกา และ (3) การโอนหนังสือสำคัญแสดงสิทธิประโยชน์เปลี่ยนจากสิทธิของผู้ได้รับสิทธิประโยชน์ มาเป็นดุลพินิจของอธิบดีที่จะประกาศกำหนดให้โอนได้
นอกจากนี้ ประเด็นว่าจะมีการจ่ายเป็นเงินสดภายในสี่ปีนับแต่วันที่ปฏิบัติตามเงื่อนไขในการได้รับเครดิตภาษีครบถ้วนหรือไม่ ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่สำคัญที่สุดของ QRTC ตามหลักเกณฑ์ GloBE ก็ยังคงไม่ได้บัญญัติไว้อย่างชัดแจ้งในกฎหมาย ผู้เขียนเห็นว่า บทบัญญัติยังคงมีปัญหา เนื่องจากไม่มีการกำหนดนิยามของวันที่ปฏิบัติตามเงื่อนไขในการได้รับเครดิตภาษีครบถ้วนไว้เลย แต่กลับกำหนดกรอบเวลาของสิทธิประโยชน์ QRTC โดยใช้ถ้อยคำว่า “วันที่เริ่มต้นของสิทธินั้น”
เมื่อพิจารณาตัวอย่างของต่างประเทศ พบว่าหลายประเทศ เช่น ไอร์แลนด์และสหราชอาณาจักร (ซึ่งทั้งสองประเทศอ้างอิงรอบระยะเวลาบัญชีที่มีรายจ่ายเกิดขึ้น) และสิงคโปร์ (วันที่ยื่นคำขอรับเครดิตภาษีตามสิทธิประโยชน์ที่ได้รับอนุมัติสำหรับรายจ่ายที่เกิดขึ้นจริง) ใช้วันที่ผูกกับรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการให้สิทธิประโยชน์ ในแง่นี้ การตัดถ้อยคำตาม (2) ข้างต้นจึงเป็นที่น่าเสียดาย การที่ร่างพระราชบัญญัติมิได้ประกันระยะเวลาการคืนเป็นเงินสดภายในสี่ปีไว้อย่างชัดเจนในตัวบทกฎหมาย ย่อมก่อให้เกิดปัญหาสำคัญว่ามาตรการนี้จะได้รับการยอมรับว่าเป็น QRTC หรือไม่ หากไม่ได้รับการยอมรับ ผลของสิทธิประโยชน์ทั้งหมดหรือบางส่วนอาจถูกหักกลบไปโดยภาษีส่วนเพิ่มภายในประเทศ (QDMTT) ของประเทศไทยเอง ดังนั้น ผู้เขียนเห็นว่าหน่วยงานผู้รับผิดชอบยังจำเป็นต้องพิจารณาเพิ่มเติมอย่างรอบคอบอีกมาก
(เขียนโดย คาตาเบะ)